در دنیای ابزارآلات، انواع مختلفی از ابزارها وجود دارند که برای انجام کارهای گوناگون طراحی شدهاند و در دستهبندیهایی مانند دستی، برقی، بادی، جوش و … قرار میگیرند. تراز نیز از جمله ابزارهای دستی به شمار میرود که برای تراز کردن و اندازهگیری سطوح افقی، عمودی و شیبدار استفاده میشود و میزان تراز بودن سطح را مشخص میکند.
انواع تراز در دستهبندی ابزارهای دستی قرار دارند و در واقع جزو ابزارهای اندازهگیری محسوب میشوند. از آنها در پروژههای مختلفی همچون نصب کاشی، چیدن دیوارها و عملیات ساختمانی استفاده میشود تا دقت کار افزایش یابد. در این مقاله قصد داریم به بررسی این موضوع بپردازیم که تراز چیست، چه کاربردی دارد و همچنین انواع مختلف آن را معرفی کنیم. با فروشگاه قائم چوب همراه باشید تا با انواع تراز بیشتر آشنا شوید.
تاریخچه تراز
از دیرباز تاکنون، انسانها برای اندازهگیری و تراز کردن سطوح از ابزارهای مختلفی استفاده کردهاند. نمونههای اولیه شامل ترازهای لولهای و شاهی بودهاند که در گذشته کاربرد داشتهاند. با گذر زمان و پیشرفت علم، این ابزارها دقیقتر و کارآمدتر شدهاند.
اولین استفادههای تراز در کارهای بنایی بوده و برای تراز کردن، صاف کردن سطوح، شیبدار کردن سطوح و چیدن دیوارها به کار میرفته است. ترازهای دستی از قدیمیترین انواع ترازها هستند که به مرور شکل امروزی خود را یافته و دارای کپسولهای شیشهای حاوی مایع شدهاند. با پیشرفت تکنولوژی، ترازهای دیجیتال و لیزری نیز تولید شدند که ابزارهای بسیار دقیقی برای اندازهگیری به شمار میروند و در پروژههای حساس کاربرد دارند.
تراز چیست؟
تراز وسیلهای است برای اندازهگیری که با کمک انواع مختلف آن، میتوان میزان همسطح بودن و تراز بودن سطوح را مشخص کرد. از ترازها برای اندازهگیری سطوح افقی، عمودی، شیب و زاویهها استفاده میشود. انواع تراز عبارتند از:
-
تراز دستی
-
تراز لیزری
-
تراز بنایی
-
و سایر انواع تخصصی
هر یک از این ترازها بسته به نوع کاربرد و دقت مورد نیاز، مورد استفاده قرار میگیرند.
کاربرد انواع تراز
تراز یکی از ابزارهای دستی پرکاربرد است که در موارد مختلفی استفاده میشود، از جمله:
-
اندازهگیری شیب افقی
-
اندازهگیری شیب عمودی
-
اندازهگیری مستقیم و تختی
-
بررسی موازی بودن سطوح
-
سنجش هممحوری و تراز بودن بخشهای مختلف
یکی از اصلیترین کاربردهای تراز، استفاده آن در ساختمانسازی است. اولین ترازها دارای یک کپسول شیشهای حاوی مایع بودند که با کمک حباب موجود در آن، میزان تراز بودن سطوح افقی و عمودی مشخص میشد.
امروزه ترازها بسیار پیشرفتهتر شدهاند و دقت آنها نسبت به نمونههای اولیه به مراتب بالاتر است. ترازهای لیزری یکی از این نمونههای مدرن هستند که پس از عرضه به بازار، با استقبال گستردهای از سوی مشتریان مواجه شدند.
با توجه به تنوع بالای ترازها و تفاوت عملکرد آنها، انتخاب و خرید تراز بنایی یا لیزری برای بسیاری از کاربران ممکن است چالشبرانگیز باشد. فروشگاه قائم چوب در این مقاله قصد دارد به معرفی انواع تراز و ارائه راهنمای خرید بپردازد تا کاربران با آگاهی کامل بتوانند محصول مناسب خود را انتخاب کنند.
انواع تراز

تراز ها به سه دسته تراز دستی، لیزری و صنعتی تقسیم بندی می شوند که در این مقاله برای شما معرفی خواهیم نمود.
انواع تراز دستی
تراز دستی را میتوان یکی از ابتداییترین و در عین حال پرکاربردترین ابزارهای اندازهگیری دانست. وظیفه اصلی این وسیله بررسی صاف یا ناهموار بودن سطوح مختلف است. همچنین با کمک تراز دستی میتوان میزان شیب سطوح افقی و عمودی را بهطور دقیق مشخص کرد. به همین دلیل در مشاغلی مانند نجاری، بنایی و ساختمانسازی استفاده از تراز دستی اهمیت بالایی دارد.
این ابزار که در بازار با نام تراز کلاسیک نیز شناخته میشود، از چند کپسول شیشهای تشکیل شده که درون آنها مایعی شفاف قرار دارد. حرکت حباب داخل این کپسولها هنگام استفاده، میزان تراز بودن یا شیب سطح را نشان میدهد. نکته جالب اینجاست که با وجود ظاهر ساده و ابتدایی، تراز دستی همچنان یکی از پرمصرفترین ابزارها در صنعت ساختوساز است و تقریباً هر بنایی یک تراز دستی در جعبه ابزار خود دارد.
در ادامه، با انواع تراز دستی آشنا میشویم:
تراز جیبی

یکی از پرکاربردترین انواع تراز دستی در بازار، تراز جیبی است. این ابزار به دلیل ابعاد کوچک و طراحی جمعوجور خود چنین نامی گرفته است. تراز جیبی همانند سایر ترازهای دستی برای سنجش میزان هموار یا ناهموار بودن سطوح مختلف به کار میرود. در واقع، تفاوت اصلی آن با دیگر مدلها در اندازه کوچک و قابلیت حمل آسان آن است، در حالیکه کاربرد و شیوه استفادهاش مشابه تراز دستی میباشد.
تراز بنایی

تراز بنایی یکی از رایجترین انواع ترازهای دستی است که همانطور که از نامش مشخص است، در کارهای ساختمانی و بنایی به کار میرود. این ابزار برای سنجش میزان شیب، ناهمواری و هموار بودن سطوح مختلف مورد استفاده قرار میگیرد و به همین دلیل چنین نامی برای آن انتخاب شده است. بنایان و استادکاران ساختمانی معمولاً از تراز بنایی برای بررسی صاف بودن دیوارها، سقفها و دیگر بخشهای افقی و عمودی ساختمان استفاده میکنند.
تراز بنایی به دلیل کارایی بالا، پرمصرفترین نوع تراز محسوب میشود. این ابزار معمولاً دارای یک یا چند حباب شیشهای (ویال) است که داخل آن مایعی رنگی قرار دارد. هنگام قرار گرفتن تراز روی سطح، حرکت حباب در مایع نشان میدهد که سطح مورد نظر کاملاً افقی یا عمودی است یا خیر.
این نوع تراز در اندازههای متنوعی تولید میشود؛ از مدلهای کوچک و جیبی گرفته تا ترازهای بلندتر برای پروژههای گستردهتر. بسته به نوع طراحی، تراز بنایی میتواند یک یا چند ویال داشته باشد تا امکان اندازهگیری دقیق سطوح در حالتهای افقی و عمودی را فراهم کند.
تراز حبابی

تراز حبابی نام دیگری برای ترازهای ساده است. علت این نامگذاری به وجود کپسولهای شیشهای برمیگردد که داخل آنها مایعی به همراه یک حباب قرار دارد. این حباب هنگام قرار گرفتن تراز روی سطح حرکت کرده و موقعیت آن نشاندهنده میزان تراز بودن سطح است. در واقع، ساختار تراز حبابی از چند کپسول شیشهای پر از مایع تشکیل شده که وجود همان حباب درون آنها، معیار اصلی تشخیص صاف یا شیبدار بودن سطوح به شمار میرود.
تراز شتری

یکی دیگر از ترازهای دستی پرکاربرد در بازار، تراز شتری است که بیشترین استفاده از آن در حرفههایی مانند بنایی و ساختمانسازی دیده میشود. این ابزار از نظر ساختار شباهت زیادی به سایر ترازهای دستی دارد، با این تفاوت که در بخش بالایی خود دارای دو شیب است. همین ویژگی باعث شده تراز شتری به ابزاری پرمصرف در سنجش سطوح مختلف در پروژههای ساختمانی و بنایی تبدیل شود.
تراز شاقولی
تراز شاقولی ابزاری پرکاربرد در کارهای بنایی است که برای سنجش دقیق سطوح عمودی به کار میرود. ساختار این وسیله شامل یک وزنه سنگین است که به وسیله نخ یا سیمی بلند آویزان میشود. هنگام قرار گرفتن تراز شاقولی در کنار سطح، وزنه باید کاملاً در امتداد عمود بر زمین قرار گیرد؛ در این صورت میتوان مطمئن شد سطح مورد نظر صاف و عمودی است. به دلیل دقت بالای این ابزار، معمولاً در پروژههای ساختمانی بزرگ و همچنین برای نصب تجهیزاتی که نیازمند تراز بودن دقیق هستند، از تراز شاقولی استفاده میشود.
انواع تراز لیزری
تراز لیزری در مقایسه با ترازهای دستی، ابزاری پیشرفتهتر و بسیار دقیقتر است که برای تعیین میزان تراز بودن سطوح از پرتو لیزر استفاده میکند. این ابزار بیشتر در پروژههایی به کار میرود که دقت بالا در آنها اهمیت ویژهای دارد.
عملکرد تراز لیزری به این صورت است که پرتو لیزر را در دو جهت افقی و عمودی ساطع میکند و با نمایش خطوط روشن روی سطوح، میزان همواری یا ناهمواری آنها را مشخص میسازد. برخی مدلهای پیشرفتهتر این ابزار علاوه بر نمایش خطوط افقی و عمودی، قابلیت نمایش زاویه ۹۰ درجه را نیز دارند که در کارهای عمرانی، ساختمانسازی و حتی دکوراسیون داخلی بسیار کاربردی است.
همانند ترازهای دستی، ترازهای لیزری نیز در انواع مختلفی تولید میشوند که هرکدام بسته به نوع پروژه و سطح دقت مورد نیاز، مورد استفاده قرار میگیرند که در ادامه به معرفی آنها خواهیم پرداخت:
تراز لیزری دو خط ۱۸۰ درجه

در ترازهای لیزری دو خط افقی و عمودی، خطوط لیزر بهگونهای تنظیم شدهاند که در نقطهای مشخص به هم میرسند و یک نقطه گونیا ایجاد میکنند. این نقطه تلاقی، گونیای چهاروجهی را به کاربر ارائه میدهد و برای اندازهگیری دقیق زوایا بسیار مفید است. ترازهای لیزری با دو خط ۱۸۰ درجه بهویژه در مشاغلی مانند سنگکاری کاربرد فراوانی دارند.
















